Kleingeld bij de Onderwijsbegroting in de Tweede Kamer

Afgelopen maand behandelde de Tweede Kamer de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Voorafgaand aan het debat diende de LSVb een position paper in waarin werd gepleit voor meer investeringen in het onderwijs én in het leven van studenten. De lobbyist van de LSVb, Monty Aal, voerde voorafgaand aan het debat gesprekken met verschillende kamerleden.

Tijdens Prinsjesdag wordt de Rijksbegroting gepresenteerd. Vervolgens zijn de Algemene Beschouwingen, maar de daarna volgen per ministerie nog aparte begrotingsbesprekingen.

Er werden verschillende interessante moties ingediend tijdens het debat. Zo vroeg Frank Futselaar van de SP om de kwijtschelding van de studieschuld van studenten met een functiebeperking te verhogen naar het pre-leenstelsel niveau (van €1200 nu naar €3400). Studenten met een functiebeperking hebben het financieel nog moeilijker dan anderen. Studenten met een beperking zijn soms genoodzaakt langer voor hun studie uit te trekken, en ook een bijbaan zit er voor deze groep vaak niet in. Over deze motie is nog niet gestemd. Op dit moment loopt er namelijk al een grote evaluatie van de studiefinanciering, en die resultaten worden eerst afgewacht.

Michel Rog van het CDA diende een motie in over de studievoucher. Dit is een cadeaukaart waarmee studenten vanaf vijf jaar na afstuderen nog een paar vakken kunnen volgen. Dit recht op bijscholing is bedacht als compensatie voor de pechgeneratie die geen basisbeurs meer heeft, maar ook nog niet profiteert van de investeringen in het onderwijs. Het CDA wil deze karige compensatie iets beter maken door de termijn van vijf jaar los te laten. Ook over deze motie is nog niet gestemd. De minister denkt namelijk dat DUO veel extra kosten moet maken om dat plan uit te voeren, en wil daarover nog een brief naar de Kamer sturen. Vertel haar maar niet dat ze straks ook de misgelopen basisbeurs compleet moet gaan terugbetalen.

Ook vanuit de hoek van de VVD kwam er een interessant geluid. Dennis Wiersma, onderwijswoordvoerder bij deze partij, vroeg de minister om het profileringsfonds breder onder de aandacht te brengen. Uit dit fonds betalen universiteiten financiële compensatie voor studenten die uitlopen vanwege hun werk in een bestuur, onderneming of medezeggenschapsraad, maar ook vanwege ziekte, zwangerschap, of bijzondere familieomstandigheden. Wiersma ging in zijn betoog vooral in op het meer stimuleren van ondernemerschap, maar er zijn ook grote problemen met de compensatie bij noodomstandigheden. De meeste linkse partijen vinden het dus niet erg als het profileringsfonds onder de loep wordt genomen en de motie haalde een ruime meerderheid. Op de Radboud Universiteit is AKKUraatd hier al langere tijd mee aan de slag.

Twee andere plannen die op steun van de studentenbonden kunnen rekenen komen uit de koker van GroenLinks. Samen met de SGP dienden zij het voorstel in om de aanvullende beurs vanaf 1 januari aanstaande te verhogen en voor meer mensen beschikbaar te stellen. GroenLinks diende ook nog het voorstel in om 38 miljoen te investeren in de alfa, gamma en medische wetenschappen om de bezuinigingen van Van Rijn te compenseren. Deze plannen moeten worden betaald uit het verhogen van de kansspelbelasting, respectievelijk uit een potje met geld dat over is gebleven van de maatschappelijke diensttijd.

Er zijn een paar positieve ontwikkelingen geweest in het debat, maar al met al blijft het rapen naar kleingeld.

Het kabinet heeft dit jaar 11 miljard te besteden, en in de aanloop naar deze begroting verwachtte heel Nederland dan ook dat er geld zou worden uitgetrokken voor het Hoger Onderwijs. Er zijn een paar positieve ontwikkelingen geweest in het debat, maar al met al blijft het rapen naar kleingeld. Het is maar weer eens duidelijk geworden dat er geen grote investeringen gaan komen zolang studenten dat niet zelf afdwingen. Gelukkig worden er op dat gebied door de Federatie LSVb in samenwerking met de FNV flinke stappen gemaakt.

Tijdens het debat zijn nog veel meer moties ingediend, ook over het basis- en voortgezet onderwijs. De hele lijst kun je hier vinden. Daarbij zijn ook stemmingsuitslagen te zien. Het hele debat is te zien op Debat Gemist, maar het meest interessant is om de tweede termijn terug te kijken.