Skip to main content

Loting voor studie is eerlijker dan selectie

Het lijkt eerlijk, decentrale selectie van studenten, maar schijn bedriegt, leggen Alex Tess Rutten en Monty Aal uit, beiden van de studentenvakbond LSVb.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat door het gebruik van decentrale selectie een qua persoonlijkheid homogene studentenpopulatie ontstaat.

De Tweede Kamer stemt vandaag over een motie die loting weer mogelijk maakt in het hoger onderwijs. Ook minister Van Engelshoven gaf aan bereid te zijn om te kijken naar het weer mogelijk maken van loting. Dit zijn positieve ontwikkelingen, want de huidige decentrale selectie – waarbij opleidingen middels brieven en gesprekken de motivatie en geschiktheid van aankomende studenten toetsen – heeft zijn langste tijd gehad. Waarom? Omdat decentrale selectie bepaalde groepen studenten voortrekt en andere consequent achterstelt.

Selectie is in essentie niet meer dan een manier om schaarse onderwijsplaatsen te verdelen. Decentrale selectie heeft de schijn dat het een eerlijker verdeelmechanisme is, omdat het studenten in staat stelt zelf invloed te hebben op hun toelating. Maar decentrale selectie is juist oneerlijker dan loting. Lang niet iedereen heeft bijvoorbeeld ouders die mee kunnen kijken naar de motivatiebrief, of die een dure voorbereidende training kunnen betalen.

Minder kans

Dit zien we ook terug bij de groepen die door decentrale selectie structureel benadeeld worden: eerstegeneratiestudenten, studenten met een niet-westerse migratieachtergrond, studenten met een lagere economische positie en studenten van het hbo hebben allemaal minder kans om toegelaten te worden.

Met andere woorden: juist de groepen studenten voor wie de stap naar de universiteit relatief het grootst is, worden het meest benadeeld. Al jaren zeggen politici dat ze de kansenongelijkheid in het hoger onderwijs willen tegengaan. Toch zien we dat de kloof tussen verschillende groepen almaar groter wordt. Als we echt kansenongelijkheid tegen willen gaan, dan zorgen we ervoor dat studenten die de poort van de onderwijsinstelling bereiken, ook daadwerkelijk de kans krijgen om te gaan studeren: een eerlijke kans.

Bij gelijke kansen gaan we ervan uit dat iedereen hetzelfde startpunt heeft en vandaaruit dezelfde kansen moet krijgen. Helaas is dit niet de werkelijkheid en zijn er bepaalde groepen die op sommige momenten meer hulp nodig hebben om te compenseren voor de kansen die een ander automatisch vanuit huis heeft meegekregen. Loting kijkt niet naar je achtergrond en biedt daarom de meest eerlijke kansen aan alle studenten.

Daarom roepen wij vandaag de Tweede Kamer op: hef het verbod op loting op en kies voor echte kansengelijkheid.

Dit opiniestuk is geschreven door Alex Tess Rutten en Monty Aal. Het stuk is oorspronkelijk verschenen in Trouw en had succes: de Tweede Kamer heeft besloten dat loten weer mogelijk wordt.

AKKU vordert Sander Dekker € 367 miljoen

Op woensdag 19 februari overhandigen Nijmeegse studenten een vordering van € 376.576.847 aan Minister Sander Dekker, die ten tijde van de invoering van het leenstelsel staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap was. Dit bedrag komt overeen met het bedrag wat deze generatie Nijmeegse studenten zijn misgelopen in zowel de beurs als onderwijsverbetering door het wegnemen van de basisbeurs in 2015.

De petitie is online te tekenen op www.nietmijnschuld.nl

Ondanks dat steeds meer politieke partijen toezeggingen doen om het leenstelsel te veranderen, blijft het voorlopig vooral bij woorden en komt er van daden weinig terecht. Romé Kraaikamp, voorzitter van de Nijmeegse studentenvakbond AKKU: “niemand lijkt zich te bekommeren om de studenten van nu die het slachtoffer zijn van dit mislukte experiment van het kabinet”.

Het aanbieden van de vordering vindt plaats in het kader van de landelijke campagne #NietMijnSchuld, waarvoor de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en FNV Young & United de handen ineen hebben geslagen. De actie is opgezet door studenten die zichzelf hebben georganiseerd in een Nijmeegse afdeling van de campagne, getrokken door AKKU. #NietMijnSchuld eist een basisbeurs voor iedereen die studeert; compensatie voor de tussengeneratie en bekostiging van de studiefinanciering buiten de onderwijsbegroting.

LSVb vereert Nijmegen met bezoek

Op uitnodiging van AKKU kwam het bestuur van de LSVb afgelopen vrijdag naar Nijmegen toe. Het was een leuke dag, waarop de samenwerking met onze landelijke koepelorganisatie maar weer eens werd bestendigd.

Verschillende leden van AKKU op de foto met het LSVb-bestuur.

Eenmaal aangekomen werd de LSVb meteen op de proef gesteld. Nijmegen staat niet voor niets bekend als ‘Havana aan de Waal’, dus ook de hoogste piefen van de studentenvakbeweging mochten meteen mee de straat op om steun te vergaren voor de #Nietmijnschuld-campagne.

De aanwezige LSVB-bestuurders wisten zichzelf gelukkig al snel te bewijzen. In een uur tijd werden er meer dan 100 handtekeningen opgehaald! Eenmaal teruggekomen op het AKKU-honk zat de sfeer er dan ook goed in. Onder het genot van een drankje werd de dag gezellig afgesloten.

Onderwijscafé in de Eerste Kamer

Op 20 maart zal er weer een nieuwe – inmiddels vijfde – editie van het Onderwijscafé. Ook jij bent welkom om mee te doen.

Het Onderwijscafé wordt jaarlijks georganiseerd in de vergaderzaal van de Eerste Kamer.

De LSVb organiseert dit evenement ieder jaar, in samenwerking met de grootste politieke partij. Verschillende bekende politici gaan met elkaar en met studenten in debat over stellingen die van belang zijn voor studenten! Het programma wordt op een later moment nog bekend gemaakt.

Naast dit debat zal ook voor de derde keer de LSVb-Scriptieprijs worden uitgereikt, door niemand anders dan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ingrid van Engelshoven. Uit alle inzendingen kiest een professionele jury kiezen welke scriptie over het hoger onderwijs de beste is.

In verband met de speciale locatie is vooraf aanmelden nodig, en moet je om deel te nemen ook een geldig identiteitsbewijs meenemen.

Schokkende conclusies in werkdrukrapport #WOinactie

Voor de Kerstvakantie plaatste WOinactie een oproep aan wetenschappers om ervaringen rondom overwerk te delen. In twee weken tijd kwamen er ruim 700 reacties binnen. Deze zijn bijna stuk voor stuk schokkend.

Links: het nieuwe rapport van #WOinactie. Rechts: het Rode Vierkant dat symbool staat voor deze onderwijsbeweging.

Dat de werkdruk op universiteiten enorm hoog is, wisten we natuurlijk al langer. #WOinactie kwam eerder deze week echter met een nieuwe rapportage. Waar eerder onderzoeken vooral waren gericht op cijfers, is nu gekozen voor een kwalitatieve opzet. Daardoor komt nog duidelijker naar voren wat voor schrikbarende gevolgen de burn-out cultuur heeft voor de mensen die ons onderwijs tegen de verdrukking in draaiende houden.

Ik probeer 2 avonden per week niet te werken, maar dat lukt vaker niet dan wel.

Respondent uit het onderzoek

Vooral de resultaten over de gevolgen van overwerk zijn zeer schokkend. Medewerkers geven massaal aan te piekeren, wakker te liggen en zelfs fysiek pijn te ervaren als gevolg van de nooit kleiner wordende stapel werk.

Maar het gaat nog verder, want ook in hun privéleven geven onze docenten aan grote problemen te ervaren. Er blijft geen tijd over om vrienden te spreken, te sporten of op vakantie te gaan. Er zijn zelfs meldingen van docenten die, door jarenlang structureel over te werken, zijn vervreemd van hun partner of kinderen. Over vrijwel de gehele linie, van het ondersteunend personeel tot de hoogleraar, geven respondenten bovendien aan dat er geen uitzicht is op verbetering.

Ik ben geprikkeld en kapot aan het eind vd dag, weekend inclusief mijn kinderen en man zijn de dupe, evenals mijn huwelijk. Ik sport niet meer, heb geen tijd voor mezelf en loop al jaren op mijn laatste reserves

Respondent uit het onderzoek

WOinactie heeft eerder deze week collectief aangifte gedaan bij de arbeidsinspectie. De hoop is dat het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid binnenkort ook zelf onderzoek gaat doen, en vervolgens maatregelen treft om de structurele oorzaken van werkdruk weg te nemen. Vanzelfsprekend kan WOinactie ook de komende tijd op steun vanuit AKKU rekenen.

Huurrecht: hoe dan?

Huurtoeslag, administratiekosten, onderhuur… Als student kom je vaak voor het eerst in aanraking met huren en de rechten en plichten die daarbij horen, zonder hierover uitleg te krijgen. Het lezen van het wetboek is voor de meeste mensen geen makkelijke opgave. Daarom heeft de LSVb een begrijpelijke handleiding ontwikkeld voor studenten op het gebied van huurrecht.

Kom je er niet uit met je huisbaas? Neem contact op met de Rechtswinkel AKKU; wij bieden juridisch advies aan HBO- en WO-studenten die vragen of klachten hebben over bijvoorbeeld hun opleiding, onderwijsinstelling, studiefinanciering of huur.

Kom naar de brainstorm van Coalitie-Y

Aan de vooravond van Prinsjesdag presenteerde Coalitie-Y tien voorstellen om de druk op jongeren weg te nemen. Het manifest werd ondertekend door maar liefst 8 politieke partijen, 32 jongerenorganisaties en meer dan 12.000 individuele jongeren. Ook Studentenvakbond AKKU is één van de aangesloten jongerenorganisaties.

De politiek heeft sindsdien niet stilgezeten. Drie punten uit het manifest zijn al toegezegd: er komt een generatietoets, de koopkracht van jongeren zal voortaan beter in beeld komen en jongeren zitten voortaan aan tafel bij de kabinetsformatie. Er is echter nog een hoop te doen voordat we ons doel hebben bereikt: ons gehele manifest in het regeerakkoord van een nieuw kabinet.

We hebben daarvoor ook jouw hulp nodig. Kom woensdagavond 22 januari 2020 naar Utrecht voor het volgende evenement van Coalitie-Y. Met Tim Hofman als host kijken we kort terug op het afgelopen jaar en blikken we vooruit op wat er komen gaat. In groepjes denken we verder na over de kernthema’s uit het manifest. Hoe gaan wij als Coalitie-Y ons geluid over deze thema’s laten horen? We sluiten af met een gezellige borrel.

Samenwerking loont (nog niet)

Vandaag is de meerjarige strategische agenda `Houdbaar voor de toekomst’ van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen uitgekomen. Studentenvakbond AKKU is tevreden met het resultaat. In de agenda is veel aandacht voor toegankelijkheid, een speerpunt van de studentenvakbonden. Het ministerie erkent met deze agenda bovendien dat de concurrentie in het hoger onderwijs de laatste decennia is doorgeslagen. De wens van het ministerie is dat instellingen de komende jaren weer meer gaan samenwerken.

Studentenvakbond AKKU is verheugd over de plannen om meer te gaan samenwerken. Samenwerking tussen instellingen kan veel opleveren voor de student en voor de stad. De HAN en RU hebben dat bijvoorbeeld laten zien in het project Duurzaam Bereikbaar Heyendaal.

Toch is de vraag of meer samenwerking wel mogelijk is binnen een systeem waar iedere opleiding per diploma wordt afgerekend. AKKU-vicevoorzitter Romé Kraaikamp: “Meer samenwerking tussen de HAN en RU kan veel opleveren. Niet alleen voor het onderwijs, maar bijvoorbeeld ook bij het verduurzamen van de kantines en de gebouwen. We wachten al een tijd op een nieuw bekostigingssysteem waarin samenwerking wordt beloond in plaats van afgestraft. Keuzes daarover worden in deze agenda helaas opnieuw vooruit geschoven.”

Op dit moment krijgen instellingen bekostigd per student. Daar is veel kritiek op, omdat het instellingen soms tot vreemde acties dwingt. Zo werd aan de VU onlangs de opleiding Nederlands opgeheven, en richtte de Radboud Universiteit twee jaar geleden een nieuwe PABO op, die nu met de HAN concurreert.

Om samenwerking te kunnen belonen zal ongetwijfeld ook meer geld moeten worden uitgetrokken. Projecten waarin de HAN en RU samen optrekken komen bovenop het reguliere werk. Met de absurde werkdruk in het hoger onderwijs betekent dat voor medewerkers weekenden doorwerken. De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) heeft dan ook geweigerd de agenda tijdens de feestelijke presentatie in Utrecht in ontvangst te nemen. Zij vinden het niet passen dat er feest wordt gevierd terwijl docenten en onderzoekers in het hoger onderwijs het water aan de lippen staat. AKKU steunt deze actie van de LSVb.

Studentenvakbonden verzamelen samen meer dan 25 duizend handtekeningen

Op 4 november lanceerden de landelijke federatie LSVb samen met de Young & United een campagne om het leenstelsel af te schaffen. Niet zonder succes, want in twee weken tijd werd de petitie al meer dan 25 duizend keer getekend.

Young & United is de vakbond voor jongvolwassenen, en een trouwe bondgenoot van AKKU.

In een maatschappij waarin je zonder opleiding niet aan de bak komt, kan het niet zo zijn dat je als student met enorme schulden opgezadeld wordt nog vóór je goed en wel aan je werkende leven bent begonnen. Het leenstelsel is een schuldenmachine geworden. Daarom gaan wij het kabinet dwingen om het schuldenstelsel af te schaffen.

De komende tijd gaat AKKU lokale bijeenkomsten organiseren. Samen kunnen we plannen smeden over hoe nu verder. Wil je ook meedoen? Teken dan snel de petitie en vul ‘Nijmegen’ in als studiestad.

Kleingeld bij de Onderwijsbegroting in de Tweede Kamer

Afgelopen maand behandelde de Tweede Kamer de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Voorafgaand aan het debat diende de LSVb een position paper in waarin werd gepleit voor meer investeringen in het onderwijs én in het leven van studenten. De lobbyist van de LSVb, Monty Aal, voerde voorafgaand aan het debat gesprekken met verschillende kamerleden.

Tijdens Prinsjesdag wordt de Rijksbegroting gepresenteerd. Vervolgens zijn de Algemene Beschouwingen, maar de daarna volgen per ministerie nog aparte begrotingsbesprekingen.

Er werden verschillende interessante moties ingediend tijdens het debat. Zo vroeg Frank Futselaar van de SP om de kwijtschelding van de studieschuld van studenten met een functiebeperking te verhogen naar het pre-leenstelsel niveau (van €1200 nu naar €3400). Studenten met een functiebeperking hebben het financieel nog moeilijker dan anderen. Studenten met een beperking zijn soms genoodzaakt langer voor hun studie uit te trekken, en ook een bijbaan zit er voor deze groep vaak niet in. Over deze motie is nog niet gestemd. Op dit moment loopt er namelijk al een grote evaluatie van de studiefinanciering, en die resultaten worden eerst afgewacht.

Michel Rog van het CDA diende een motie in over de studievoucher. Dit is een cadeaukaart waarmee studenten vanaf vijf jaar na afstuderen nog een paar vakken kunnen volgen. Dit recht op bijscholing is bedacht als compensatie voor de pechgeneratie die geen basisbeurs meer heeft, maar ook nog niet profiteert van de investeringen in het onderwijs. Het CDA wil deze karige compensatie iets beter maken door de termijn van vijf jaar los te laten. Ook over deze motie is nog niet gestemd. De minister denkt namelijk dat DUO veel extra kosten moet maken om dat plan uit te voeren, en wil daarover nog een brief naar de Kamer sturen. Vertel haar maar niet dat ze straks ook de misgelopen basisbeurs compleet moet gaan terugbetalen.

Ook vanuit de hoek van de VVD kwam er een interessant geluid. Dennis Wiersma, onderwijswoordvoerder bij deze partij, vroeg de minister om het profileringsfonds breder onder de aandacht te brengen. Uit dit fonds betalen universiteiten financiële compensatie voor studenten die uitlopen vanwege hun werk in een bestuur, onderneming of medezeggenschapsraad, maar ook vanwege ziekte, zwangerschap, of bijzondere familieomstandigheden. Wiersma ging in zijn betoog vooral in op het meer stimuleren van ondernemerschap, maar er zijn ook grote problemen met de compensatie bij noodomstandigheden. De meeste linkse partijen vinden het dus niet erg als het profileringsfonds onder de loep wordt genomen en de motie haalde een ruime meerderheid. Op de Radboud Universiteit is AKKUraatd hier al langere tijd mee aan de slag.

Twee andere plannen die op steun van de studentenbonden kunnen rekenen komen uit de koker van GroenLinks. Samen met de SGP dienden zij het voorstel in om de aanvullende beurs vanaf 1 januari aanstaande te verhogen en voor meer mensen beschikbaar te stellen. GroenLinks diende ook nog het voorstel in om 38 miljoen te investeren in de alfa, gamma en medische wetenschappen om de bezuinigingen van Van Rijn te compenseren. Deze plannen moeten worden betaald uit het verhogen van de kansspelbelasting, respectievelijk uit een potje met geld dat over is gebleven van de maatschappelijke diensttijd.

Er zijn een paar positieve ontwikkelingen geweest in het debat, maar al met al blijft het rapen naar kleingeld.

Het kabinet heeft dit jaar 11 miljard te besteden, en in de aanloop naar deze begroting verwachtte heel Nederland dan ook dat er geld zou worden uitgetrokken voor het Hoger Onderwijs. Er zijn een paar positieve ontwikkelingen geweest in het debat, maar al met al blijft het rapen naar kleingeld. Het is maar weer eens duidelijk geworden dat er geen grote investeringen gaan komen zolang studenten dat niet zelf afdwingen. Gelukkig worden er op dat gebied door de Federatie LSVb in samenwerking met de FNV flinke stappen gemaakt.

Tijdens het debat zijn nog veel meer moties ingediend, ook over het basis- en voortgezet onderwijs. De hele lijst kun je hier vinden. Daarbij zijn ook stemmingsuitslagen te zien. Het hele debat is te zien op Debat Gemist, maar het meest interessant is om de tweede termijn terug te kijken.